Hướng tới chia sẻ giá trị – Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp

Một doanh nghiệp khó có thể phát triển bền vững nếu không quan tâm đến vấn đề trách nhiệm của nó với các bên liên quan, các cổ đông cũng như cộng đồng xã hội nơi doanh nghiệp hoạt động. 

Một trong những chủ đề mà Forbes Việt Nam liên tiếp quay trở lại trong vòng bốn năm có mặt tại Việt Nam, là từ thiện và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. CSR (Corporate Social Responsibility) là một khái niệm nghe khô cứng và vẫn chưa là mối quan tâm hàng đầu của nhiều doanh nghiệp Việt Nam. Đây là lý do chúng tôi tiếp tục quay trở lại đề tài này, dù những câu chuyện được kể từ Việt Nam có thể không được coi là những câu chuyện hấp dẫn nhất đối với giới kinh doanh.

Hướng tới sự chia sẻ giá trị - Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp - sbmc.vn

Nguyễn Lan Anh – Thư ký tòa soạn Forbes

Khi nhắc đến những người giàu có, ngoài chuyện họ thành công hoặc đối phó với thất bại ra sao, thì việc họ cho đi tài sản cũng là những câu chuyện truyền cảm hứng. Tháng trước, tỉ phú Mỹ Warren Buffett đã có một hành động hào phóng khi cho đi hơn ba tỉ đô la giá trị cổ phiếu của công ty đầu tư Berkshire Hathaway mà ông đứng đầu, cho quỹ từ thiện Bill & Melinda Gates cùng bốn quỹ từ thiện khác. Đây là lần thứ 12 ông Bufett cho tặng tài sản cho các quỹ từ thiện, và một phần trong cam kết hiến tặng “The Giving Pledge” mà ông và tỉ phú Bill Gates khởi xướng năm 2010, kêu gọi những người giàu có cho đi ít nhất một nửa tài sản của mình cho các hoạt động từ thiện. Chưa có người giàu nào ở Việt Nam ký vào cam kết này, tuy nhiên Forbes cũng đã và đang tìm hiểu những hoạt động từ thiện của giới doanh nhân tại Việt Nam. Trong danh sách doanh nhân từ thiện châu Á năm nay của Forbes Asia, ghi nhận những hoạt động từ thiện của tỉ phú Phạm Nhật Vượng, chủ tịch tập đoàn Vingroup. Thông qua quỹ Thiện Tâm, trong vòng hơn 10 năm qua ông Vượng đã cho đi 180 triệu dô la Mỹ qua nhiều hoạt động từ thiện, gần đây nhất là những chương trình chữa bệnh và cấy ghép tạng cho bệnh nhan có hoàn cảnh khó khăn tại Việt Nam với cam kết lên tới 70 triệu đô la Mỹ.

Những tấm gương từ thiện của các doanh nhân giàu có rất truyền cảm hứng, nhưng câu chuyện đáng quan tâm nhất ở Việt Nam vào thời điểm này lại là vấn đề trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR). Bởi lẽ, một doanh nghiệp khó có thể hoạt đồng bền vững nếu không quan tâm đến vấn đề trách nhiệm của nó với các bên liên quan, các cổ đông cũng như cộng đồng xã hội nơi doanh nghiệp hoạt động. Vấn đề CSR liên quan mật thiets đến sự phát triển bền vững, lâu dài của doanh nghiệp đặt trong tổng thể sự phát triển của cộng đồng, xã hội.

Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp hay các công ty, tổ chức… được hiểu là tổng hòa của việc thực hiện tốt các trách nhiệm kinh tế (đem lại lợi ích kinh tế cho cổ đông, cho người lao động); trách nhiệm tuân thủ pháp luật (không làm ăn gian dối, không vi phạm các quy định pháp luật); và trách nhiệm đạo đức (trách nhiệm mang tính tự nguyện nhưng là trọng tâm của CSR, trong đó là việc doanh nghiệp đáp ứng kỳ vọng của xa hội trong việc đem lại các lợi ích cho xã hội, cho cộng đồng, như sức khỏe, môi trường, giáo dục và rất nhiều yếu tố tích cực khác). Khi đã thực hiện được tất cả những điều này, hoạt động từ thiện mà doanh nghiệp thực hiện cho cộng đồng: xây nhà tình nghĩa, đóng gớp cho vùng lũ lụt… là điểm cộng thêm trong hoạt động CSR. Theo mô hình kim tự tháp của Carrol về CSR, hoạt động từ thiện gọi là cái ngọn của kim tự tháp. Theo chúng tôi, sẽ không đủ nếu doanh nghiệp chỉ làm những việc ở ngọn mà quên đi phần trách nhiệm gốc.

Gần đây, một khái niệm mới được chú ý là CSV – (Creating Shared Value) – tạo dựng những giá trị chung. Khái niệm này được Michael Porter, nhà nghiên cứu các lý thuyết kinh tiế – xã hội người Mỹ, đưa ra cách đây vài năm và thu hút được sự chú ý của giới kinh doanh trong việc xây dựng chiến lược phát triển. Lý thuyết này cho rằng doanh nghiệp có thể gắn thành công của công ty với sự tiến bộ của xã hội bằng việc tìm ra giải pháp cho các nhu cầu và thách thức của xã hội, tham gia vào việc cung cấp giải pháp đó, từ đó có thể tạo ra cả lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp và lợi ích cho xã hội. CSV, theo chúng tôi, đặc biệt quan trọng ở Việt Nam, khi có rất nhiều vấn đề của xã hội và cộng đồng cần có sự tham gia giải quyết của doanh nghiệp. Việc doanh nghiệp tham gia giải quyết những nhu cầu chung của cộng đồng, tránh cho nhà nước khỏi những tình huống được miêu tả là “vừa đá bóng, vừa thổi còi”, để chính phủ thực sự hiện vai trò “nhà nước kiến tạo”, tạo điều kiện tốt nhất cho doanh nghiệp hoạt động và đóng vai trò là nhà quản lý. Điều này cũng thích hợp với xu hướng cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước, cắt giảm đầu tư công, giảm nhẹ gánh nặng ngân sách.

Là một quốc gia đang phát triển, Việt Nam đối mặt với rất nhiều thách thức về đầu tư cơ sở hạ tầng. Rất nhiều dự án như vậy hiện nay có thể chuyển sang mô hình công -tư hợp tác (PPP), trong đó các doanh nghiệp tư nhân có thể tham gia đầu tư theo hình thức xây dựng – chuyển giao, hoặc liên doanh. Những dự án đòi hỏi nguồn vốn lớn như giao thông công cộng, sân bay, cầu cảng… đều có thể tính toán đến các hình thức đầu tư nói trên và nghiên cứu về việc tạo ra giá trị chung. Nếu thực hiện tốt, tham gia giải quyết các vấn đề lớn của xã hội, các doanh nghiệp có thể tạo ra giá trị chung cho cộng đồng.

Thực hiện được CSV đòi hỏi doanh nghiệp không chỉ có năng lực để giải quyết những thách thức lớn, mà còn phải có tâm – hay nói cụ thể, có ý thức rõ ràng về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và có chiến lược cụ thể thực thi những trách nhiệm đó. Tại Việt Nam, khi thái độ của công chúng với giới kinh doanh, doanh nghiệp còn nhiều nghi ngại và ít tin tưởng, việc thực hiện được trách nhiệm xã hội, tiến tới  chia sẻ trách nhiệm, sẽ giúp hóa giải quan điểm phổ biến rằng giới chủ doanh nghiệp chỉ đặt lợi ích của họ lên hàng đầu, bất chất lợi ích xã hội.

Cho đến nay, vẫn còn rất ít doanh nghiệp tại Việt Nam chứng minh được “tầm” của họ trong việc tham gia giải quyết các vấn đề xã hội, hướng tới việc chia sẻ gia trị. Nhưng cái gọi là “tầm” không nằm ở việc doanh nghiệp ấy có quy mô doanh số, giá trị thị trường lớn tới đâu, mà là ở việc họ lựa chọn thực hiện trách nhiệm xã hội đến mức nào. Một doanh nghiệp dù nhỏ, nếu có thể góp phần giải được những bài toán phát triển của xã hội, cũng có thể đem lại được những ảnh hưởng to lớn đến sự phát triển của cộng đồng. Trong vài năm qua, có nhiều công ty mới thành lập đã có khả năng thay đổi hoàn toàn một ngành, một lĩnh vực khi giải quyết được những bài toán của xã hội. Cơ hội phát triển luôn có cho tất cả những doanh nghiệp biết chú ý đến việc chia sẻ giá trị với cộng đồng.

SBMC tổng hợp (Theo Nguyễn Lan Anh – Thư ký tòa soạn Forbes)

Xem thêm:

 

Form lấy tin khách hàng
Chat Facebook
1
Close chat
Xin vui lòng ấn Bắt Đầu để Chat

Bắt đầu

Hỗ trợ qua Email !